Το σύνδρομο του Robin Hood

Από neolaia.gr Team 2 Μαρτίου 2009

by Λία Παπαιωάννου

Ο ένας λέγεται Ρομπέν των Δασών, ο άλλος αν και λέγεται Βασίλης Παλαιοκώστας αποκαλείται από τους χιλιάδες fan του στο Facebook “Ρομπέν των Φυλακών”. Πολλοί ήταν οι ληστές που από το Μεσαίωνα ακόμα απέκτησαν θαυμαστές και χάραξαν στις σελίδες της ιστορίας το όνομα τους ως “καλοί” και “δίκαιοι” ληστές που προστάτευαν τους αδύναμους και τους χωρίς λόγο επί της εξουσίας πολίτες. Και ουσιαστικά αυτό είναι που ξεχώρισε κάποιους ληστές στην Ιστορία από τους άλλους κοινούς κακοποιούς, η αντίσταση τους στην εξουσία, η μάχη ενάντια σε κάτι διεφθαρμένο είτε αυτό γινόταν προς βοήθεια των αδύναμων είτε για προσωπικά οφέλη.

Με αφορμή λοιπόν την δεύτερη, πανομοιότυπη με την πρώτη, απόδραση του Βασίλη Παλαιοκώστα από τις φυλακές Κορυδαλλού και την έκρηξη συμπαράστασης προς το πρόσωπο του από τη διαδικτυακή κοινωνία (και όχι μόνο) παρουσιάζω για εσάς ένα μικρό αφιέρωμα σε μερικούς από τους ληστές που κατάφεραν να μπουν και στην καρδιά μας.

Ο Ρομπέν των δασών, ή Robin Hood αγγλιστί, εμφανίζεται στους λαϊκούς θρύλους τουλάχιστον από το 1228(!) μέσα από μπαλάντες και ιστορίες ως ο παράνομος που κλέβει από τους πλούσιους και δίνει στους φτωχούς. Αυτός και η συμμορία του, οι αυτοαποκαλούμενοι “Merry Men”, κατάφεραν να μένουν ασύλληπτοι και να ληστεύουν όποιον πλούσιο τολμούσε να περάσει μέσα από το δάσος τους.

Πότε υπερασπιστής της δικαιοσύνης, πότε υποστηρικτής του νόμιμου βασιλιά της Αγγλίας του Ριχάρδου του Λεοντόκαρδου και πότε αθεράπευτα ερωτευμένος με τη Λαίδη Μάριον, ο Ρομπέν των Δασών καταφέρνει με έδρα το δάσος Σέργουντ του Νότινγχαμ να εμφανίζεται στη λογοτεχνία μέσα στους αιώνες. Το όνομα του Ρομπέν αναφέρεται ακόμα και σε ένα έργο του Σαίξπηρ σαν πρότυπο για τους απανταχού ληστές στα δάση, ενώ άπειρες είναι οι ταινίες, τα μιούζικαλ, οι νουβέλες ή τα κόμικς στα οποία ο ίδιος πρωταγωνιστεί.

Τελικά δεν μπορεί κανείς να είναι σίγουρος αν ο αληθινός Ρομπέν έκανε όλα όσα του καταλογίζονται καθώς τα ίχνη του χάνονται στην Ιστορία. Σίγουρα όμως η αντίσταση του στον διεφθαρμένο Σερίφη του Σέργουντ είναι αυτό που τον εδραίωσε ως λαϊκό θρύλο και τον καθιέρωσε ως τον μεγαλύτερο μαχητή ενάντια στους μεγαλύτερους των “ληστών”, αυτούς που λυμαίνονται την πάσης φύσεως εξουσία.

209px-wladyslaw_skoczylas_-_janosikΛηστές με κοινωνικό έργο υπήρξαν πολλοί και μετά τον πολυθρύλητο Ρομπέν των Δασών. Μόλις το 1668 γεννιέται ο Juraj Janosik στην Ουγγαρία, ο ληστής που έγινε θρύλος για τις χώρες της βόρειας Ευρώπης. Με δράση στην Ουγγαρία, την Πολωνία και αργότερα σε ολόκληρο το βασίλειο της Βοημίας ο Janosik έμεινε γνωστός ως ο ληστής που έκλεβε τους ευγενείς για να ενισχύσει τους φτωχούς, ενδυναμώνοντας με την παρουσία του τους απανταχού θρύλους για τους “καλούς” ληστές. Ο ίδιος βέβαια δεν στάθηκε τόσο τυχερός με τον ασύλληπτο Ρομπέν των Δασών καθώς συνελήφθη και θανατώθηκε περίπου το 1712 αφήνοντας πίσω του αρκετές λογοτεχνικές και κινηματογραφικές ιστορίες με το όνομα του (κυρίως πολωνικής και σλοβάκικης παραγωγής).

Πολύ αργότερα τον καιρό του εμφυλίου πολέμου στην Αμερική έκανε την εμφάνιση του ο διαβόητος Jesse James. O J. James μαζί με τον αδερφό του και την περίφημη συμμορία τους έγιναν ο φόβος κι ο τρόμος των πλούσιων Αμερικάνων κατά τη μετεμφυλιακή περίοδο. Αν και οι ληστείες της συμμορίας δεν ενίσχυσαν οικονομικά κανέναν εκτός των μελών της,ο Jesse James εν ζωή ακόμα εντυπώθηκε στη μνήμη των ανθρώπων ως ο “Robin Hood της Αμερικής” που αντιστάθηκε στους “προύχοντες” της εποχής προστατεύοντας τους μικροϊδιοκτήτες και τους φτωχούς. Για το πρόσωπο του γράφτηκαν πολλά βιβλία (βιογραφικά και μη) ενώ έκανε και την εμφάνιση του μέσα στις σελίδες του Λούκυ Λουκ σαν περιβόητος ληστής. Η πρόσφατη κινηματογραφική μεταφορά της δράσης του δε, με πρωταγωνιστή τον Μπραντ Πιτ, προκάλεσε πριν ένα χρόνο αίσθηση στους σινεφίλ και όχι μόνο.

Αλλά οι “καλοί” ληστές δεν είναι φαινόμενο μονάχα του εξωτερικού. Και στην Ελλάδα υπήρχαν θρυλικοί ληστές με φημολογούμενο κοινωνικό έργο. Μην ξεγιελιέστε πως τα γκρουπ στο Facebook των fan του Παλαιοκώστα είναι κάποιος νεωτερισμός. Απλά τότε που δρούσε ο λήσταρχος Νταβέλης, φερ’ ειπείν, δεν υπήρχε Facebook.

dspphotoΟ Χρήστος Νταβέλης (αληθινό όνομα Χρήστος Νάτσος) έζησε τον 19ο αιώνα στην Αττικοβοιωτία και με τη συμμορία του ταλαιπώρησε τους εύπορους κατοίκους της Αττικής, Βοιωτίας, Φθιώτιδας και Ευβοίας μέχρι το 1856 οπότε και πέθανε σε συμπλοκή του με τη νεοσύστατη τότε Ελληνική Χωροφυλακή. Παρόλο που η βοήθεια του προς τους φτωχούς υπάρχει μόνο ως φήμη, ο Λήσταρχος Νταβέλης θεωρήθηκε από πολλούς επαναστάτης που ήρθε σε κατά μέτωπον ρήξη με την εξουσία, ενώ δεν δίσταζε με ιδιόχειρες επιστολές να προκαλεί τις αρχές του τόπου να τον αντιμετωπίσουν. Το όνομα του εμφανίζεται σε διάφορα δημοτικά τραγούδια, ενώ οι προφορικές ιστορίες της εποχής με πρωταγωνιστή τον περιβόητο ληστή ήταν αμέτρητες. Μάλιστα ο ζωγράφος Θεόφιλος έφτιαξε ένα πορτρέτο του Νταβέλη, φυσικά με τη φαντασία του καθώς ο Νταβέλης πέθανε πολύ πριν τη γέννηση του ζωγράφου, για να τιμήσει τη μνήμη του από χρόνια πεθαμένου ληστή.

Το εντυπωσιακό με τις ιστορίες των παρανόμων που έγιναν λαϊκά αποδεχτοί και ανέβηκαν στο δυσθεώρητο ύψος των ηρώων είναι πως ανεξάρτητα από τη δράση του καθένα συναντώνται σε όλες της εποχές, αποδεικνύοντας πως ο λαός έχει ανάγκη από ανθρώπους που ξεφεύγουν από την εξουσία και αντιστέκονται με κάθε τρόπο στους μηχανισμούς της. Και σαν κοινό σημείο πέρα από την ιδιότητα των πρωταγωνιστών στέκει η εμφάνιση τους σε διάφορες μορφές τέχνης.

imagesΜήπως άραγε πλησιάζουμε στο σημείο να γραφτούν τραγούδια με αναφορές στον Παλαιοκώστα; Ή μήπως θα ετοιμαστεί κινηματογραφική ταινία με την απόδραση του τώρα που έβγαλε τους σεναριογράφους από τον κόπο να σκεφτούν πως θα ξεκινήσει το σήκουελ; Από την άλλη ίσως ο μύθος του κατά Facebook “Ρομπέν των Φυλακών” να εξαντληθεί εκεί μέσα στη γρήγορη κοινωνία του Facebook που δείχνει να ξεχνάει εύκολα. Ο χρόνος και οι εξελίξεις στην υπόθεση του Έλληνα “Πεταλούδα” θα δείξουν τη συνέχεια σύντομα.

[Πηγή: inath.gr]

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΣΧΕΤΙΚΑ