H διεθνής κρίση του χρηματοπιστωτικού συστήματος και η Ελλάδα

Από neolaia.gr Team 10 Οκτωβρίου 2008

Του Αλέξανδρου Μπρέγιαννη (*)

Η παγκόσμια οικονομική κρίση έδειξε ξεκάθαρα την αδυναμία του νεοφιλελεύθερου μοντέλου να εξηγήσει και να δώσει λύσεις στα προβλήματα του καπιταλισμού σήμερα. Όταν ο επιλεκτικά φιλελεύθερος πρόεδρος των ΗΠΑ παρεμβαίνει στην αγορά για να σώσει δύο από τις μεγαλύτερες επενδυτικές τράπεζες της χώρας και όταν προσπαθεί να πείσει το Κογκρέσο να εγκρίνει το μυθικό ποσό των 700 δισ. δολαρίων για την εξαγορά των προβληματικών χρεογράφων που στηρίζονται στη στεγαστική πίστη, γίνεται όλο και πιο φανερό ότι η θεοποίηση της αγοράς ξεθωριάζει. Είναι φανερό ότι χρειάζονται πολύ πιο παρεμβατικοί τρόποι ελέγχου και του αμερικανικού αλλά και του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος. Χρειάζονται όχι νεοφιλελεύθερες αλλά σοσιαλδημο- κρατικού τύπου θεσμοί και μηχανισμοί που να στοχεύουν και στην αποφυγή κρίσεων και στη δικαιότερη κατανομή του παγκόσμιου πλούτου.

Σήμερα, οι κοινωνίες συνειδητοποιούν ξανά πως – παρά τα προβλήματά του — υπέρτατος εγγυητής της ασφάλειας και της ευημερίας των πολιτών δεν μπορεί να είναι άλλο παρά το κράτος, το μόρφωμα μέσω του οποίου δρα συλλογικά η κοινωνία μας. Καμία αυτορρυθμιζόμενη αγορά δεν είναι σε θέση να υποκαταστήσει το ρόλο του.

Όσον αφορά τα εγχώρια τεκταινόμενα, οι αντιλήψεις της σημερινής κυβέρνησης είναι ταυτόσημες με αυτές που οδήγησαν στη σημερινή κρίση: απορρύθμιση όλων των αγορών, πλήρης απόσυρση του κράτους, τυφλές ιδιωτικοποιήσεις, υποβάθμιση του κράτους πρόνοιας, δογματική προσήλωση στην αντίληψη πως η ευημερία θα προέλθει μόνο από τη δράση του ιδιωτικού τομέα. Πρέπει να το πούμε απερίφραστα: η σημερινή διεθνής κρίση είναι μια ήττα των αντιλήψεων και πρακτικών της ΝΔ.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η υπόθεση των δομημένων ομολόγων, ενός από τα πολλά κερδοσκοπικά προϊόντα που οδήγησαν το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα στο σημερινό αδιέξοδο. Αν η υπεύθυνη αντιπολιτευτική στάση του ΠΑΣΟΚ δεν είχε οδηγήσει στην αποκάλυψη του σκανδάλου αυτού, σήμερα τα ασφαλιστικά ταμεία θα είχαν καταρρεύσει έχοντας στα χέρια τους χαρτιά άνευ αξίας. Η ΝΔ ακόμη και τώρα αρνείται να παραδεχθεί τα αυτονόητα, με την παραδοχή της ευθύνης της στη συγκεκριμένη υπόθεση.

Η κυβέρνηση όχι μόνο δεν αντλεί συμπεράσματα από τη διεθνή κρίση, αλλά έχει το θράσος να τη χρησιμοποιεί ως άλλοθι. Παρά το ότι είναι πασιφανές πως οι επιπτώσεις της διεθνούς κρίσης είναι ακόμη πολύ περιορισμένες στη χώρα μας, επιχειρεί να της φορτώσει όλα τα λάθη και τα αδιέξοδα της δικής της πολιτικής. Σύμφωνα με το επικοινωνιακό δόγμα της κυβέρνησης, η διεθνής κρίση βρίσκεται πίσω από τη κατάρρευση του προϋπολογισμού. Περιέργως μόνο στην Ελλάδα η κρίση είχε τέτοια επίπτωση.

Η ευθύνη της έγκειται ακριβώς στο γεγονός ότι δεν έχει θωρακίσει την ελληνική οικονομία για να αντιμετωπίσει τυχόν επιπτώσεις της κρίσης στη χώρα μας. Όταν ο ρυθμός ανάπτυξης φθίνει, η ανταγωνιστικότητα καταρρέει, ο πληθωρισμός καλπάζει, ο υπερδανεισμός στραγγαλίζει την οικονομία και η κυβέρνηση επιβάλλει μια πρωτοφανή φορολογική επιδρομή στους πολίτες είναι σαφές πως οι αντιστάσεις της οικονομίας εξασθενούν ενώπιον των επιδράσεων μιας εξωτερικής κρίσης.
Είναι σαφές πως οι πολίτες δεν έχουν πια τίποτα να περιμένουν από αυτήν την κυβέρνηση. Η χώρα χρειάζεται αλλαγή οικονομικής πολιτικής, χρειάζεται συνολική αλλαγή πορείας.

(*) Ο Αλέξανδρος Μπρέγιαννης είναι Δημοτικός Σύμβουλος Αμαρουσίου

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΣΧΕΤΙΚΑ